Göztepe’nin Eski Adı Nedir? (Bir İzmirli’nin Gözüyle)
İzmirli olmak, bazı şeylerin farkında olmak demektir. Mesela, sabah kahvaltısında zeytin yerine cızır cızır çalan klakson sesleri duymak, hava sıcaklığı 40 dereceyi geçince hiç kimsenin terlemediğini görmek, ve tabii ki Göztepe’nin eski adı nedir diye soran biriyle, hep aynı cevapla karşılaşmak… Hadi gelin, Göztepe’nin eski adını öğrenelim ama bir İzmirli’nin bakış açısından. (Biraz mizah, biraz nostalji, biraz da biraz fazla düşünme karışımı olacak.)
Göztepe’nin Eski Adı Nedir? (Cevap: Kültür Mahallesi!)
Hadi gelin önce net bir şekilde söyleyelim: Göztepe’nin eski adı, Kültür Mahallesi. (Evet, beklediğiniz gibi çok klasik bir cevap, ama hikâyenin nereye gideceğini kimse tahmin edemez, değil mi?) İzmir’deki en renkli, en eğlenceli ve en çılgın mahallelerden biri olan Göztepe, aslında tam anlamıyla kültürle iç içe bir yer. “Kültür Mahallesi” demek, bana biraz daha böyle sabahın köründe tiyatro salonlarında, sanat galerilerinde dönen ciddiyetli olaylar gibi geliyor. O yüzden “Göztepe” deyince insanın aklına sadece futbol değil, bir İzmirli’nin ruhu da geliyor.
Göztepe’nin eski adı nedir sorusunu, insanlara sormak gibisi yok. Hani şu tipiyle, biraz karizmatik, biraz da “bana bir şey sor” diye bakan birinin o cevabı vermesi gibidir. Bunu anlamıştım ki, bir gün bir arkadaşım bana sordu: “Göztepe’nin eski adı nedir?” Hemen gözlüğümü takıp, bir profesör edasıyla, “Kültür Mahallesi” dedim. O da “Aa, gerçekten mi?” diye şaşırdı. O an içimden bir soru geçti: “Göztepe’nin eski adı Kültür Mahallesi olabilir miydi? Yoksa sadece şehri sevdiğimiz için mi hep her şey kültürle bağlantılı oluyor?” Eh, işte böyle de felsefi bir kafa var bende.
İzmir’de Her Şey Biraz Farklıdır
Şimdi bu noktada, İzmir’de bir yerin eski adı denildiğinde, pek çok şeyin farklı olduğunu kabul etmek lazım. Mesela, Göztepe denildiğinde herkesin aklına futbol gelir. Ama kültürel bağlamda, o eski adı hatırlamak, mahallenin tarihini ve ruhunu bir nebze de olsa yaşatmak gibidir. Göztepe’deki her kahvaltı sofrasında, her manavın önünde, her çay bahçesinde bir geçmiş saklıdır. Bunu düşününce, “Kültür Mahallesi” gerçekten de doğru bir isim gibi geliyor. İzmir’in her köşesinde bir kültür var çünkü. Tabii ki de Göztepe’nin eski adı Kültür Mahallesi olmalıydı!
Hadi, biraz daha geçmişe gitmeye çalışalım. İzmirli olmak ne demek? Benim için, çarşıda bir simit alıp, çayı biraz şekerli içmek demek. Bir yanda Göztepe taraftarının coşkusu, diğer yanda şehrin kültürel çeşitliliği ve tabii ki sürekli değişen mahalle isimleri… Şu an Göztepe’yi, adıyla anarken, “kültür” kelimesi, belki de biraz da iz bırakan ruhu temsil ediyor. Fakat bir yanda da, Kültür Mahallesi’nin eski adı ve değişimi üzerine düşündükçe, insan zamanın nasıl da hızlı geçtiğini fark ediyor. Mesela, birkaç yıl önce Göztepe’yi bir park olarak düşünüyordum. Ya da her sokak köşe başında rastladığım eski kahveciler gibi nostaljik bir hissiyat vardı. Ama tabii, her şeyin zamanı ve mekânı var.
Göztepe’nin Eski Adı Nedir? (Biraz da Mizah Katayım!)
Hani bazen bir arkadaşla futbol hakkında konuşurken, “Göztepe’nin eski adı nedir?” diye soran biri olur. Ters köşe yapabilmek için, o an şöyle diyebilirim: “Göztepe’nin eski adı? Tabii ki Kültür Mahallesi!” Sonra bir kahkaha patlatırım. Tıpkı, Göztepe’nin evinde bir maç izlerken şarkı söyleyen taraftarlar gibi… Evet, ben de bazen ‘Göztepe’nin eski adı nedir?’ sorusunu cevaplarken, tahmin edebileceğiniz gibi, biraz eğlenceli bir şekilde konuşurum. Gerçekten de bazı insanlar bu tür esprilere bayılır. Hatta bir arkadaşım “Kültür Mahallesi’ni çok sevdim!” dedi. Ciddiye almadan, “Yok be, Kültür Mahallesi de öyle bir yer işte, sadece isim değişmiş!” diye de eklemedim değil. Gerçekten de bazen düşündükçe, İzmir’deki mahalle isimleri, bana böyle komik bir hikaye gibi geliyor.
Göztepe ve Mahalle Hikâyeleri
Bir de şu var ki, her mahallede bir hikaye vardır. Göztepe, yıllardır “Kültür Mahallesi” olarak anılmıyor belki ama her adımda Göztepe ruhunu hissedersiniz. Bu kadar yokuşlu, bu kadar renkli ve bu kadar ruhlu bir mahalle var mı bilmiyorum. Özellikle sokaklarında gezerken, insan bir yanda eski gelenekleri hatırlarken, diğer tarafta modernleşmenin etkilerini görüyor. Göztepe’nin adı değişmiş olsa da, oradaki insanları tanıdığınızda, “Burası gerçekten Kültür Mahallesi” diyorsunuz. Futbol takımını, sokakları, insanları, her şeyin bir arada olduğu o atmosferi bir düşünün. “Burası İzmir,” diyorsunuz, “Ve İzmir’in kendisi Kültür Mahallesi!”
Bir arkadaşım vardı, “Göztepe’nin eski adı nedir?” diye sormuştu. Ben de dedim ki, “Bize Göztepe diyorsan, eski adı Kültür Mahallesi de olsa bir şekilde bizim gözümüzde bir anlam taşıyor.” Ve gerçekten de zamanla, o adı değiştirdiğinizde, o mahalleyi bir başka şekilde tanıyorsunuz. Bu yüzden “Göztepe’nin eski adı nedir?” sorusu aslında, sadece bir futbol maçı sorusu değil, aynı zamanda İzmirli olmanın bir parçasıdır. İzmir’in ne kadar esprili, ne kadar derin ve ne kadar özel olduğunu hatırlatıyor.
Sonuç: Göztepe’nin Eski Adı Kültür Mahallesi, Ama Ruh Hala Aynı
Sonuç olarak, Göztepe’nin eski adı Kültür Mahallesi. Her ne kadar zamanla isimler değişse de, bir mahalleye ruhunu veren, insanların yaşam tarzıdır. Göztepe, ismi değişmiş olsa da, İzmirli için hep aynı kalır: bir futbol takımı, bir kültür, bir mahalle. İzmirli olmanın özüdür. Ne kadar değişirse değişsin, o mahalleye adım attığınızda, her zaman aynı ruhu hissedersiniz. İster futbol maçlarında coşkuyla bağırın, ister çayınızı içerken nostaljik bir havaya dalın, Göztepe’nin her halini seversiniz. Ve o eski ad, Kültür Mahallesi, hala bir İzmirli’nin hafızasında yer eder. Ve belki de en güzel şey, İzmir’deki her köşe başında değişmeyen bir şeyin olmasıdır: ruh.