Tasvir Hangi Dilde?
Bir Sabah, Kayseri’de Başlayan Hikâye
Kayseri’nin sabahları, bu şehre özgü bir huzur taşır. Hava hâlâ serindir, dağlar neşeyle örtülüdür ve insanlar, her biri kendi dünyasında, güne başlamak için kendi ritüellerini yerine getirir. Benim için de bu sabah, Kayseri’nin dar sokaklarında, sabah kahvemi içerken yaşadığım hayal kırıklığının etkisiyle geçiyordu.
O sabahı hatırlıyorum. Kahvemi yudumlarken, içimden bir şeyler eksikti. Bir boşluk vardı. Tasvir, ne kadar da güzel bir kelimeydi… Tasvir. Ama hangi dildeydi bu kelime? Hangi dildeydi de, biz yıllarca, onu anlamadık? Gerçekten bir şeyler anlatmak için bazen sadece kelimeler yetiyor mu? İnsanın duyguları, her şeyden önce bir dilin sınırlarına takılmadan anlatılabilir mi?
Bir İhtimal, Bir Fırsat
O sabahın sıcağında, eski bir dostumdan mesaj aldım. Cevapsız kalmıştı. 2 yıl önce benden uzaklaşmıştı; her şey gibi o da gitmişti. Bir mesajla, geçmişin anılarını yeniden canlandırmak ne kadar da kolaydı. Bu mesajda yazanları okudum ama tek bir kelime dahi yazmadım. İçimdeki karmaşayı anlatmak için doğru kelimeyi bulamadım. Bu kadar basit bir şeydi aslında, ama ben yine de ona bir şey yazmayı başaramadım.
İçimde, bir tarafta bir hayal kırıklığı vardı. Öteki tarafta ise, belki de bir umut ışığı… Belki de konuşursak, eskisi gibi olabiliriz diye düşünüyordum. Ama bir yandan da o kadar zor geliyordu ki. Duygularımı tasvir edebilmek, o kadar büyük bir boşluğa düşmekti ki. Bu durumu bir sözcükle anlatmak, kolay değildi. Tasvir, bir dilde derin anlamlar taşırken, diğerinde sadece basit bir şekil alabiliyordu. Bu dilin sınırlarında, o kadar fazla duygu sıkışıyordu ki, hangisini önce dile getireceğimi bilemiyordum.
Bir Gece, Bir Duygu
Bir gün Kayseri’nin sessizliğinde yürüyordum. Akşam saatlerinde, güneş dağların ardına doğru kayarken, içimdeki boşluk da büyüyordu. İçimde bir his vardı, sanki en sevdiğim şarkıyı dinlerken bir şeyler eksikti. Bir eksiklik vardı. Bir kayıp, belki de bir kırılma. Tasvirin bana yüklediği anlam, o kadar ağır geliyordu ki, kelimeler yetmiyordu.
Birçok insan gibi, ben de çoğu zaman hislerimi doğru şekilde dile getiremiyorum. Özellikle bir duyguyu, bir düşünceyi anlamlı ve derin bir şekilde anlatmaya çalıştığımda, kelimeler eksik kalıyor. O yüzden bazen tasvir değil, hissetmek gerekir diye düşünüyorum. İnsan sadece hissettiği zaman, en doğru şekilde bir şeyleri anlatabiliyor.
Bir akşam, geceyi takip eden sabaha doğru, gökyüzünde yıldızlar kayarken bir mesaj daha aldım. Bu kez, duygusal değildi; bir hatırlatmaydı. O eski dostumdan bir hatırlatma. “Nasılsın?” diye sormuştu. Kısa bir cümle. Ama içinde ne kadar fazla anlam vardı, bunu ancak ben hissedebilirdim. Birine “Nasılsın?” demek, bir anlam taşır mı? Kelimeler, anlamın sadece birer işareti olabilir, ama bazen bu işaretler bizi kaybolmuş hissettirebilir.
Tasvir ve Dil: Bir Kez Daha
Sözlerimi tasvir etmeye çalışırken, fark ettim ki her dilin, her kelimenin bir anlam dünyası var. Bir dilin kullandığı kelimeler, duyguların, düşüncelerin nasıl şekillendiğini gösterir. O sabah, Kayseri’nin soğuk sokaklarında yürürken, belki de içimdeki boşluğu tasvir edebilseydim, belki de duygularımı daha rahat ifade edebilirdim. Ama bir yanda da şunu düşünüyordum: Duygularımı doğru şekilde ifade etmek, belki de o kadar önemli değil. Belki de önemli olan, doğru zamanda doğru şekilde hissetmektir.
İçimdeki hayal kırıklığı, bana şunu düşündürdü: Tasvir, bir dilin ne kadar güçlü olduğunu, ne kadar büyük bir anlam taşıdığını gösteriyor. Ama aynı zamanda, bazen tasvir etmekten çok, hissetmek gerek. Çünkü hisler, kelimelerden daha derindir. Kim bilir, belki de bu hisler, tüm kelimelerin, tüm tasvirlerin ötesinde bir anlam taşıyordur.
Sonuç: Duyguların ve Kelimelerin Gücü
Tasvir hangi dilde? Belki de bu soruya tek bir cevabımız yok. Belki de dil, bir duyguyu, bir düşünceyi anlamak için yeterli olmayacak kadar sınırlıdır. Ama bir duyguyu hissetmek, bir kelimenin ya da tasvirin ötesinde bir deneyimdir. O yüzden bazen sadece hissetmek, dilin gücünden daha fazlasını ifade edebilir.
Kayseri’nin sabahlarında, geceyi takip eden yıldızların altında, geçmişin anılarını taşıyan o eski mesajla birlikte, belki de tasvirin ne demek olduğunu tam anlamış oldum. Tasvir, bir dilde hayat bulsa da, duygularımızın en derinlerinde başka bir dilde hayat bulur.